تالاب هامون اولویت راهبردی توسعه سیستان و بلوچستان
هامون تنها یک تالاب نیست بلکه بخشی از هویت تاریخی و زیستفرهنگی مردم سیستان است و خشکشدن آن تنها از بین رفتن یک زیست بوم نیست بلکه تهدیدی برای پایداری اجتماعی و اقتصادی منطقه محسوب میشود بههمین دلیل، هر طرحی که در این پهنه اجرا میشود باید دارای چشمانداز بلندمدت و رویکرد میانبخشی باشد.
توسعه ناپایدار در بالادست حوضه آبریز رودخانه هیرمند مانعی جدی در مسیر احیای هامون بوده است؛ احداث بندها و سدهای خاکی در کشور افغانستان و کاهش حقآبه طبیعی رود هیرمند در ۲ دهه گذشته، ورود آب به تالاب بین المللی هامون را تا حد بحران کاهش داده است، کارشناسان تاکید دارند که در چنین شرایطی، سیاستگذاری داخلی باید بهگونهای باشد که نیاز به آب خارجی به حداقل برسد.
استاندار سیستان و بلوچستان در خصوص احیای تالاب هامون گفت: این تالاب یکی از اولویتهای راهبردی و محوری در سند توسعه استان بهشمار میآید.
منصور بیجار در ادامه افزود: در دیدار با رییسجمهور و همچنین در جلسههای تخصصی با وزیران نیرو و جهاد کشاورزی، موضوع احیای تالاب هامون بهعنوان یک مطالبه اساسی و مسالهای راهبردی مورد تأکید قرار گرفت.
به گفته منصور بیجار، احیای این تالاب ارزشمند علاوه بر جنبههای زیست محیطی و اجتماعی با ابعاد دیپلماتیک نیز مواجه است که با همکاری و پیگیری وزارت امورخارجه در دستور کار قرار دارد.
استاندار تاکید کرد: با عنایت به نگاه ویژه دولت چهاردهم به ظرفیتهای محلی، تلاش شده از توان نخبگان و صاحبنظران بومی برای تقویت نقشآفرینی جامعه محلی در این موضوع بهرهگیری شود، در همین راستا، هیأتی محلی بهمنظور پیگیری مطالبات و انجام هماهنگی لازم تشکیل و گفتوگوهای مؤثری در سطح جامعه محلی آغاز شده است.
بیجار تصریح کرد: کنترل مصرف منابع آبی در مناطق بالادست و همچنین توسعه همکاریهای منطقهای با کشور افغانستان بهصورت جدی در حال پیگیری است تا زمینههای لازم برای احیای تالاب و بازگشت آن به جایگاه طبیعی خود بهعنوان قلب تپنده سیستان فراهم شود.
رئیس سازمان مدیریت و برنامهریزی سیستان و بلوچستان نیز گفت: مدیریت یکپارچه تالاب بینالمللی هامون با محوریت ادارهکل حفاظت محیط زیست استان و در چارچوب مصوبات کارگروه باید انجام شود و از هرگونه اقدام جزیرهای، پراکنده و خارج از برنامه مصوب توسط دستگاهها جلوگیری به عمل آید.
مهرداد عرباول در گفت وگو با ایسنا، از برگزاری جلسه فوقالعاده کارگروه احیای تالاب بینالمللی هامون با محوریت استفاده بهینه از روانآبها، مدیریت شرایط پیشرو و هماهنگی دستگاههای اجرایی خبر داد و بر ضرورت اقدام منسجم، هدفمند و مردممحور در این حوزه تأکید کرد.
رئیس سازمان مدیریت و برنامهریزی سیستان و بلوچستان با اشاره به شرایط خاص تالاب هامون در سالهای اخیر افزود: تالاب بینالمللی هامون طی سالهای گذشته به دلایل متعددی از جمله تغییرات اقلیمی و برخی مداخلات انسانی نامناسب، دچار آسیبهای جدی شده است. هرچند بررسی ریشههای این موضوع نیازمند مطالعات تخصصی گستردهتری است، اما تمرکز این جلسه بر مدیریت شرایط موجود و آمادگی لازم برای بهرهبرداری صحیح از منابع آبی احتمالی پیشرو بود.
رئیس سازمان مدیریت و برنامهریزی استان با قدردانی از حضور و مشارکت فعال نمایندگان جوامع محلی گفت:نکته بسیار ارزشمند این نشست، نگاه جامع و اولویتبندی منطقی نمایندگان مردم منطقه بود؛ بهگونهای که تأمین آب شرب، حفاظت از محیطزیست و سپس تثبیت و ایجاد اشتغال را بهعنوان اولویتهای اصلی مطرح کردند. این رویکرد نشاندهنده درک عمیق مردم از مفهوم توسعه پایدار است و همراهی آنان شرط اساسی موفقیت هر برنامه اجرایی خواهد بود.
عرباول با اشاره به شرایط اقلیمی و پیشبینیهای بارشی ماههای آینده تصریح کرد: با توجه به بارشهای اخیر و ذخایر برفی موجود در بالادست، امیدواریهایی برای بهبود شرایط آبی منطقه سیستان وجود دارد. بر همین اساس، این جلسه با هدف هماهنگی هرچه بیشتر میان دستگاههای اجرایی برگزار شد تا وظایف هر دستگاه بهصورت شفاف و پیش از بروز شرایط بحرانی مشخص شود.
رئیس سازمان مدیریت و برنامهریزی استان به موضوع لایروبی مسیرها و مدیریت روانآبها اشاره کرد و گفت: گزارش از سوی شرکت آب منطقهای استان درباره وضعیت کانالها و اقدامات انجام شده ارائه شد. اگرچه عملیات لایروبی آغاز شده است، اما این اقدامات باید با سرعت، دقت و توان بیشتری ادامه یابد. در این زمینه، بخشی از تأمین منابع مالی بر عهده وزارت نیرو بوده و بخشی نیز از محل اعتبارات استانی حمایت خواهد شد.