جزئیات توافق ایران و آمریکا؛ کاهش تحریمها و رفع محاصره دریایی ایران
برخی منابع خبری مدعی هستند متعاقب توافق ایران و آمریکا، تحریمها علیه ایران کاهش مییابد و محاصره دریایی برداشته میشود.
دونالد ترامپ در تروث سوشال نوشت: «با توجه به اینکه مذاکرات با جمهوری اسلامی ایران به بالاترین سطح ایران رسیده و مورد تأیید قرار گرفته است، من به عنوان رئیسجمهور ایالات متحده آمریکا، حملات و بمبارانهای برنامهریزیشده امشب علیه ایران را لغو کردم.
مذاکرات و نکات نهایی، هم از نظر چارچوب کلی و هم در جزییات کامل، توسط همه طرفهای درگیر شامل ایالات متحده، اسرائیل، عربستان سعودی، امارات متحده عربی، قطر، ترکیه، پاکستان، بحرین، کویت، اردن، مصر و دیگران تأیید شده است.
محاصره دریایی تا زمان نهایی شدن این توافق به طور کامل و با قدرت به قوت خود باقی خواهد ماند
زمان و مکان امضای این توافق به زودی اعلام خواهدشد.»
وی دقایقی بعد در اظهاراتی مشابه خطاب به روزنامه آمریکایی نیویورکپست هم گفت که متن مزبور جمعبندی شده است.
ترامپ گفت: ممکن است امضای توافق با ایران آخر هفته در اروپا انجام شود!
ترامپ همچنین در کنفرانسی خبری گفت: به زودی با ایران قراردادی امضا میکنیم، اسناد در مراحل نهایی هستند. این کار باید خیلی سریع انجام شود.
ترامپ در ادامه افزود: به توافق بزرگی دست یافتیم و این کار باید طی چند روز آینده انجام شود.
رئیسجمهور آمریکا گفت که این توافق احتمالاً در اروپا امضا خواهد شد و این چیز خوبی است.
ترامپ گفت: بازار سهام بالا رفته است. بازار سهام از این توافق خوشش آمده است. اگر پایین بیاید، یعنی آنها آن را دوست ندارند.
وی همچنین مدعی شد که امضا ممکن است به زودی و شاید آخر هفته، انجام شود.
ترامپ در ادامه گفت: همه بسیار خوشحال هستند. کل خاورمیانه خوشحال است؛ و فراتر از خاورمیانه نیز همینطور.
وی افزود: من نمیتوانم برای امضای توافق حضور داشته باشم ولی جیدی ونس معاونم حضور خواهد داشت.
ترامپ همچنین مدعی شد که تنگه هرمز بلافاصله پس از امضای توافق باز خواهد شد.
رئیس جمهور آمریکا ادعا کرد که ما توافقی داریم که بر اساس آن، ایران هرگز سلاح هستهای در اختیار نخواهد داشت.
دونالد ترامپ در مصاحبه با خبرنگاران مدعی شد: این توافق به زودی امضا خواهد شد و من متوجه شدهام که رهبر عالی ایران آن را تأیید کرده است.
در اولین واکنش رسمی به سخنان ترامپ، اسماعیل بقائی سخنگوی وزارت خارجه ایران در صفحه شخصی خود با یک بیت شعر از صائب تبریزی نوشت: «از شبیخون حوادث لشکرش در هم شکست، هر که صائب در مقام صلح، طبل جنگ زد.»
جزئیات تماس امیر قطر و ترامپ
از طرف دیگر، دیوان امیری قطر اعلام کرد شیخ تمیم بن حمد آل ثانی، امیر قطر در تماس تلفنی با دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، آخرین تحولات مربوط به تلاشهای دیپلماتیک برای کاهش تنش در منطقه و روند مذاکرات میان تهران و واشنگتن را بررسی کرده است.
بر اساس بیانیه منتشرشده از سوی دیوان امیری قطر، دو طرف در این گفتوگو نتایج رایزنیها و تفاهمهای حاصلشده میان آمریکا و ایران را مورد بحث و بررسی قرار دادند.
در این بیانیه آمده است که مشورتهای انجامشده میان تهران و واشنگتن به پیشرفت در تفاهمات مطرحشده در جریان مذاکرات منجر شده است.
طبق این گزارش، ترامپ در این تماس تلفنی تأکید کرده که تفاهمات بهدستآمده میان آمریکا و ایران مورد موافقت تمامی طرفهای ذیربط قرار گرفته و از حمایت کشورهای مختلف منطقه، از جمله قطر، برخوردار است.
رئیسجمهور آمریکا همچنین از ادامه تلاشها برای تکمیل اقدامات و مراحل نهایی خبر داده و گفته است که این روند با هدف فراهم شدن مقدمات لازم برای اعلام ترتیبات مربوط به امضای توافق دنبال میشود.
در مقابل، امیر قطر ضمن استقبال از تلاشهای دیپلماتیک برای حل اختلافات از طریق گفتوگو و ابزارهای مسالمتآمیز، بر حمایت دوحه از تمامی ابتکارهایی که به تقویت امنیت و ثبات منطقهای و بینالمللی و همچنین گسترش صلح و همکاری در منطقه منجر شود، تأکید کرده است.
همزمان با انتشار این بیانیه، منابع آگاه به فارس گفتهاند که در پی پذیرش متن پیشنهادی ایران از سوی آمریکا، احتمال تصویب این متن در نهادهای عالی جمهوری اسلامی ایران افزایش یافته است.
به گفته این منابع تیم قطری در سفر روز چهارشنبه به تهران به مقامات ایرانی اعلام کرده که آمریکا از اضافه کردن بندهای بیشتر به تفاهمنامه عقبنشینی کرده است؛ یعنی بازگشت به همان متن اولیهای که هنوز منتظر تأیید نهایی در ایران بود. با این حال تا این لحظه، نه تنها ایران پاسخ نهایی نداده، بلکه این آمریکا بوده که به خواسته قبلی خود بازگشته است.
به نوشته این رسانه ایرانی، البته بنظر میرسد با توجه به اینکه امریکا متن پیشنهادی ایران را پذیرفته است احتمال بررسی مجدد این متن وجود دارد.
از طرفی، نورالدین الدغیر خبرنگار الجزیره در تهران مدعی شد: درباره توافق ایران و آمریکا: دیگر همه چیز قطعی و تمام شده است.
همزمان شبکه العربیه شامگاه امروز به نقل از منابعی مدعی شد که سید عباس عراقچی وزیر خارجه ایران قرار است روز شنبه به پاکستان سفر کند.
این شبکه همچنین مدعی شد که هیأت قطری پس از بازگشت از تهران در روز چهارشنبه، موافقت ایران با پیشنویس نهایی را دریافت کرده است.
همچنین منابع شبکه العربیه نیز درباره چزئیات این تفاهم نامه اعلام کردند: طبق توافق، آمریکا تحریمها علیه ایران را کاهش میدهد و محاصره را برمیدارد.
سه منبع مطلع از مذاکرات به اکسیوس گفتند که شکافهای کلیدی در جریان گفتوگوهای روز چهارشنبه بین مقامات ایرانی و میانجیگران قطری کاهش یافته است.
مذاکرات تا اواخر شب چهارشنبه در تهران ادامه یافت و فرستاده قطر، علی آلثانی، و وزیر خارجه ایران، عباس عراقچی، برای رفع شکافهای باقیمانده بین آمریکا و ایران تلاش میکردند.
به گفته سه منبع مطلع از مذاکرات، قطریها و ایرانیها روز چهارشنبه معتقد بودند که به متن مورد توافقی دست یافتهاند که آمریکا نیز آن را خواهد پذیرفت.
منابع به آکسیوس گفتند شکافها در سه موضوع کلیدی کاهش یافته است:
– سازوکار آزادسازی داراییهای مسدودشده ایران — مهمترین موضوع برای ایرانیان.
– ترتیبات بازگشایی تنگه هرمز در طول دوره آتشبس ۶۰ روزه.
– نحوه انجام مذاکرات درباره برنامه هستهای ایران در دوره آتشبس ۶۰ روزه.
به گفته منابع آکسیوس، مقامات ایرانی روز پنجشنبه به چند کشور گفتند که مذاکرات تهران به توافقی اصولی انجامیده است، اما رهبر معظم علیخامنهای هنوز باید تأیید نهایی را بدهد.
منابع اشاره کردند که هم ایرانیها و هم قطریها تأکید کرده بودند که حملات شبانه آمریکا به طور قابل توجهی سوءظن ایران را نسبت به نیات واقعی ترامپ افزایش داده است.
واکنش ایران
اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت خارجه ایران درباره ادعای ترامپ درباره توافق با ایران اظهار داشت: «وضعیت مذاکرات از ابتدا برای ما روشن بود و بخش عمده متن نهایی شده بود اما آمریکاییها مواضع خود را تغییر میدادند.
ایران ثابت کرده است که در آنچه بعنوان خط قرمز معین کرده است، مماشاتی ندارد. مواردی که درباره توافق مطرح میشود گمانهزنی است و موضوعی نهایی نشده است. وضعیت تنگه هرمز به دلیل اقدامات آمریکا ناامنتر است. تا الان ایران به جمعبندی نهایی درباره توافق نرسیده است.»
سخنگوی وزارت خارجه در پاسخ به پرسشی درباره برخی گمانهزنیهای رسانهای پیرامون زمان و مکان برگزاری جلسه امضای تفاهم اولیه میان ایران و امریکا گفت: «این موارد را باید در همان چارچوب گمانهزنیهای رسانهای قرار داد. اصل موضوع این است که به محض رسیدن به نتیجه نهایی، اطلاعرسانی انجام خواهد شد. روند تصمیمگیری در کشور ما کاملاً روشن است؛ مراجع ذیربط نظام باید درباره جزءبهجزء متن و هرگونه تفاهم احتمالی به جمعبندی برسند. به محض آنکه به جمعبندی نهایی دست پیدا کنیم، حتماً به صورت رسمی اعلام خواهیم کرد.
سایر موارد مرتبط با این موضوع، از جمله اینکه شکل امضای تفاهم چگونه خواهد بود، به نظر من در مرحله بعدی مطرح میشود. آنچه تاکنون درباره این موضوعات شنیدهاید، عمدتاً در حد گمانهزنیهای رسانهای بوده است.»
سخنگوی وزارت امور خارجه درباره آخرین وضعیت تنگه هرمز و مباحث و موضوعاتی که در این خصوص مطرح میشود، گفت: دنیا شاهد این است که علیرغم اقدامات مسئولانه ایران و نیروهای مسلح کشورمان برای کمک به تردد ایمن در تنگه هرمز، متأسفانه آمریکا با اقداماتی که انجام داده، بهویژه طی دو سه شب گذشته، این منطقه را به شکلی بیسابقه ناامن کرده است.
ستاد کل نیروهای مسلح اعلام کرده است که با توجه به وضعیتی که در نتیجه اقدامات آمریکا ایجاد شده، در حال حاضر امکان تردد ایمن از تنگه هرمز وجود ندارد. بنابراین اعلام شد که تنگه هرمز به روی همه کشتیها بسته است. دلیل این امر و علت انحصاری ایجاد این وضعیت، اقدامات غیرقانونی و تجاوزکارانه آمریکا است که طی دو سه شب گذشته، متأسفانه با حمله به تأسیسات کشورمان در جنوب کشور رقم خورد.
وی با اشاره به اینکه آمریکاییها به کشتیهای تجاری نیز حملات مرگباری انجام دادند، گفت: به عنوان مثال، سه کشتی هندی آسیب دیدند و چند نفر از ملوانان هندی جان خود را از دست دادند. این وضعیت نشان میدهد که آمریکا با اقدامات خود، دریانوردی بینالمللی و تجارت آزاد دریایی را مورد تعرض قرار داده و ناامن کرده است.
بقائی تاکید کرد: وضعیت تنگه هرمز در نتیجه اقدامات آمریکا طی دو سه روز گذشته ایجاد شده و هشدارهای لازم نیز از سوی نیروهای مسلح کشورمان داده شده است که کشتیها باید مراقبت کنند؛ چرا که در این شرایط امکان تأمین امنیت وجود نخواهد داشت.