طرح ساخت ۳۳ نیروگاه خورشیدی در ساختمان‌های اداری سیستان و بلوچستان برای اجرای مصوبه دولت مبنی بر تامین ۲۰ درصد از برق مورد نیاز اداره‌ها از طریق انرژی‌های تجدیدپذیر و پاک آغاز شده است؛ از طرفی عدم پایبندی دستگاه‌های اجرایی به این تعهد، آنها را در معرض جریمه خرید برق از بورس انرژی قرار خواهد داد.
سیستان و بلوچستان، به‌دلیل موقعیت جغرافیایی منحصربه‌فرد خود، دارای ظرفیت‌های عظیمی در حوزه انرژی‌های تجدیدپذیر است که می‌تواند نقشی محوری در برطرف کردن چالش ملی ناترازی برق ایفا کند.

طبق مطالعات انجام‌شده، میزان تابش خورشیدی سالانه در این منطقه (متوسط بیش از ۳۰۰ روز آفتابی در سال) به سطوحی می‌رسد که از بسیاری از نقاط جهان برای تولید برق تجدیدپذیر دارای بهره‌وری بالاتری است؛ این مزیت تابشی، فرصتی طلایی برای توسعه نیروگاه‌های خورشیدی در این خطه را فراهم می‌آورد.

سیستان و بلوچستان در فصول گرم سال به‌دلیل افزایش شدید بار مصرفی ناشی از وسائل سرمایشی و همچنین محدودیت‌های زیرساختی تاریخی، دچار قطعی‌های مکرر برق می‌شود؛ این خاموشی‌ها نه تنها زندگی روزمره مردم را مختل می‌کند بلکه مانع جدی در توسعه اقتصادی و صنعتی استان به‌شمار می‌آید.
الزام اداره‌ها به احداث نیروگاه خورشیدی

اجرای پروژه‌های توسعه انرژی‌های تجدیدپذیر در سیستان و بلوچستان می‌تواند به ایجاد یک مازاد تولید منجر شود؛ این مازاد ظرفیت می‌تواند به شبکه سراسری تزریق شده و به‌عنوان یک ذخیره راهبردی برای مناطق پرمصرف دیگر در ساعت های اوج مصرف عمل کند، اگر ظرفیت‌های مذکور به‌طور کامل فعال شوند، میزان تولید برق پاک این استان می‌تواند بخش قابل توجهی از نیاز کشور را در زمان پیک مصرف تأمین کند.

در این راستا دولت با درک اهمیت کاهش بار شبکه ناشی از مصرف بخش دولتی و ترویج استفاده از منابع پاک، اقدام به تدوین مقرراتی کرده است که در پی آن مصوبه‌ای از سوی وزیر نیرو ابلاغ شده و همه دستگاه‌ها و نهادهای دولتی موظف هستند بخشی از برق مورد نیاز خود را از طریق منابع تجدیدپذیر تأمین کنند.

هدفگذاری مرحله‌ای در این اقدام، تأمین پنج درصد از مصرف سالانه برق از طریق انرژی‌های تجدیدپذیر و همچنین رسیدن به سقف ۲۰ درصد تأمین برق مورد نیاز از منابع تجدیدپذیر است؛‌ در این برنامه، دستگاه‌های دولتی ۲ مسیر اصلی برای انطباق با این مصوبه در اختیار دارند که شامل خرید برق از تابلوی برق سبز در بورس یا احداث نیروگاه اختصاصی توسط خود سازمان است.

بورس برق سبز یکی از بازارهای معاملاتی بورس انرژی است که در آن همه نیروگاه‌های برق تجدیدپذیر می‌توانند برق تولیدی خود را عرضه کنند و خریداران آن نیز شرکت‌ها و کارخانه های بزرگ، شرکت‌های خرده فروشی و مزارع رمز ارز هستند؛ بر اساس ماده ۱۶ قانون جهش تولید دانش بنیان، مشترکان بالای یک مگاوات مصرف در صورت عدم خرید برق سبز مشمول جریمه خواهند شد.

به منظور شروع قدرتمند این برنامه، مرحله نخست اجرای آن در سیستان و بلوچستان آغاز شد که شامل احداث حدود ۳۰ نیروگاه خورشیدی با ظرفیت اسمی مشخص بر روی ساختمان‌ها و اراضی متعلق به دستگاه‌های دولتی در سطح استان است؛ با ساخت این تعداد نیروگاه با اعتبار ۶۳۰ میلیارد ریال، یک‌هزار و ۲۰۰ کیلووات برق تولید می‌شود که نقش موثری در رفع ناترازی انرژی خواهد داشت.

از طرفی،‌ اظهارات اخیر مدیرکل دیوان محاسبات سیستان و بلوچستان، نمایانگر عمق چالش‌های موجود در زیرساخت‌های انرژی این استان است؛ امین حسین‌زاده با اشاره به نارضایتی مردم از قطعی برق در فصول گرم به سه محور اصلی برای بهبود این وضعیت اشاره کرد که شامل افزایش راندمان نیروگاه‌های گازی، لزوم کاهش اتلاف انرژی در شبکه‌های فرسوده و همچنین اجرای مصوبه هیات وزیران مبنی بر استفاده حداقل ۲۰ درصدی دستگاه‌های اجرایی از انرژی‌های تجدیدپذیر به‌عنوان یک اقدام فوری، است.

وی با بیان اینکه لازم است با افزایش راندمان نیروگاه‌های گازی و حرکت به سمت سیکل ترکیبی، بهره‌وری به ۴۵ درصد برسد، گفت که در زمان حاضر راندمان نیروگاه‌ها حدود ۲۹ درصد است؛ مدیرکل دیوان محاسبات سیستان و بلوچستان همچنین بر بازنگری در مجوزها و اهلیت‌سنجی مجدد سرمایه‌گذاران پروژه های انرژی تجدیدپذیر در استان تاکید کرد.